eCommerce 2000 – 2010 Turkey

eTicaret 2000 – 2010+

Geride biraktigimiz son on yilda Türkiye’de ciddi bir eTicaret sektörü olustu ve dünyadaki yerini almaya basladi.

Türkiye eTicaret sektörünün ilk temsilcileri ile 90li yillarda tanismaya basladi. Hepsiburada 1998’de, Idefix.com 1999’da, Sahibinden.com 2000’de ve GittiGidiyor.com 2001’de kuruldular. Bugüne kadar basarilarini devam ettirebilen bu sirketlerin yanisira degisik sirketler kuruldu ve daha sonra kapandi. 2000 yillarin baslarindaki krizler (2001, 2004) Türkiye’nin o zamanlar dünyaya hakim olan internet furyasina hakkini vererek katilmasini önledi.

2000 ve 2005 arasi olan zaman dilimi – bir bakima Amerikada 1996 – 2001 arasi yasanmis – sektörel gelisimin yillari ve ilk filizlenmeleri olarak tanimlanabilir. Bu senelerin ana özelliklerini ise

a) genelde “yatay” bir sekilde servis veren fikirlerin hayata gecirilmesi,

b) eTicaret’in köse baslari dedigimiz “eTüccar”, “Seri Ilan” ve “Pazar Yeri” kurgularinin bir rekabet ortami icinde tutuldugu ve

c) Türkiye’ye özel eTicaret gelismelerinin ortaya ciktigi bir dönem olarak tanimlayabiliriz. Türkiye’ye özel eTicaret gelismeleri derken, bunlarin arasinda en önemlisi (ve o zamanlar dünya’da esine zor rastlanan) GittiGidiyor tarafindan ilk defa kullanicilara sunulan “Güvenli Ticaret’tir”.

2006 yilinda Türk internetin’de ve böylece eTicaret’te yabanci yatirimcilarin pazara girmeye baslamasi ile yeni bir devir acilmistir. 2006’da Ticketmaster’in Biletix’i satin almasi veya Yemeksepeti.com’a 2008 yabanci sermaye ortakligi almasi veya eBay’in GittiGidiyor.com’a ortak olmasi (2007) digerlerinin yaninda en cok hatirlarda kalan yabanci sermaye girisleridir.

2006 ve sonrasini eTicaret’in ikinci dönemi olarak tanimlamak gerekir. Yabanci sermayenin girisi disinda, artik dikey bir sekilde servis veren sirketlerde türemeye baslamistir. Sadece tek bir ürün grubu (mesela ayakkabi, saat vs.) veya sadece bir hedef kitlesine (gencler, kadinlar vs.) odaklanmis eTicaret siteleri rekabeti daha genis bir alana yaymakla kalmayip, ayni zamanda internette dolasan ama daha eTicarete katilmamis kullanici gruplarini eTicarete kazandirmistir.

Bu dönemde klasik anlamdaki eTicaret sitelerinin yanisira, eTicaret’e servis sunan sirketlerin de niteliginin ve niceliginin arttigi gözlenmektedir. Bunlarin örnekleri fiat kiyaslama siteleri, kullanicilarin ürün yorumlarini toplayan siteler, sikayet siteleri veya kullanici isteklerini toparlayip, tek elden tedarikcilerle pazarlik yapan sitelerdir. Bu sirketlerin büyük bir bölümü 2006’dan önce kurulmus olmasina ragmen, basari grafiklerinin yükseldigi seneler 2006 sonrasidir. eTicaretin etrafinda gelisen ekosistem, rekabet düzeyini yükseltip, genelde kullanicilarin daha iyi servislere kavusmasina öncülük etmistir ve etmektedir. Son zamanlarda ise Türkiye Özel Alisveris Klüpleriyle (Exclusive Shopping Communities) ve “Günde tek ürün” satis siteleri (Flash sales) ile tanismistir.

2010 ve sonrasi eTicarete ne getirecek?

  1. Yeni eTicaret siteleri 2010’da Alman kökenli olmayacak (Otto, Quelle, Tchibo 2009’da pazara katilan Alman menseli sirketler) – yabanci sirketler Uzak Dogu veya Ingiltere kökenli olacak.
  2. Ic piyasadaki girisimcilik eTicaretin su an rekabet gücünün düsük oldugu kozmetik, moda ve gida bölümlerine yönelecek. Özellikle ic giyim ve kozmetik ürünleri icin degisik dikey sayfalar acilacak.
  3. eTicaret sirketleri artik blug caglarindan cikip, büyük ve gipta edilen sirketler olmaya baslayacak. Piyasadaki büyük eTicaret siteleri zaten artik bu gelismenin öncüleri oldu ve kurumsallikta son derece hizli yol kaydettiler. Bundan böyle eTicaret sektörüne simdiye kadar sanal dünyanin disinda calismis, kidemli yöneticiler de katilmaya baslayacak.
  4. Türk eTicaretine yogun bir sekilde yabanci sermaye pompalanmaya devam edecek. Yabanci sermaye hem sirket ici standartlari yükseltecek hemde Türk girisimcilerinin Dünya ile daha siki bir iletisim olmasini saglayacak.
  5. eTicaretin ödeme olanaklari olmadan düsünülmeyecegini varsayarsak, bu alanda 2010’da Türkiye yeni ödeme ve mikro ödeme sistemleri ile tanisacak. 3-D Secure kullanici deneyimine yarardan cok zarar getirdigi icin bir standart olmamaya devam edecek.
  6. 2010 Türk eTicaret sitelerinin artik yurt disina acilma senesi olacak. Ic piyasadan taninan Türk sirketlerini yurt disinda da yeni pazarlarda görecegiz.
  7. Türkiye’nin genc nufüsu göz önünde tutuldugunda, 2010 genc kitleye yönelik eTicaret olanaklarinin olusmaya basladigi sene olacak. Lockerz.com gibi siteler bunun yurt disinda güzel örnekleri.
  8. eTicaret siteleri kullanici deneyimini daha da yükseltmeye devam edecek. Bunun odak noktasi ise eTicaret sitelerinin basit bir sekilde kullanilmasi olacak. Mesela Amerika’daki alice.com sitesinde görüldügü gibi.
  9. 2010’da dünyada mobil eticaret ve sosyal eTicaret furyasi ivme kazanmaya baslayacak. Türkiye’de ciddi bir mobil / sosyal eTicaretin dönmesi, 2011’den sonra gerceklesecek.
  10. Türkiye yeni bir elektronik ticaret yasasi ile tanisacak, eTicaret sektörü kendini daha genis bir sekilde organize edip, temsil edecek.

YORUMLAR

  1. Bilal Temizer

    Gayet bilgilendirici bir yazı olmuş. İnternet sektörüne farklı bir açıdan bakmamı sağladı. Merakla takip ediyorum sektördeki gelişmeleri sektörün dışında biri olsamda.Söylediğiniz şeyler çok umut verici mutlu oldum.