eTicaretin içinden perakende sektörüne bir bakış açısı…

eTicaret nispeten yeni bir olay 🙂 Yeni derken, 20 senedir hayatımızda. eTicaret birşeyleri değiştiriyor, bunun hepimiz farkındayız. Ama değiştirilen tarafta durduğumuzda bu değişimi görmemek için elimizden geleni yapıyoruz. eTicaret tarafından bakınca da o değişimi hergün hissediyorsunuz.

Kaynak: Mary Meeker sunumu, Venturebeat Değişimi görmemezlikten gelip, kendinizi yenilememenin bedeli bazı zaman çok yüksek olabiliyor: Britanika Ansiklopedileri (Encyclopedia Britannica) dünyanın gelmiş geçmiş en köklü ve en saygın ansiklopedisi. Kuruluşundan 244 sene sonra – 2012 senesinde – bu ansiklopedi artık sadece online olarak sunulacak. Bir daha kitap olarak basılmayacak. Bu çok köklü bir karar gibi dursa da, 20 senelik bir hatalar zincirinin son halkası: 1990’da Britanika ansiklopedileri senede 120 bin lügat satıyormuş. 1993 senesinde Microsoft Encarta‘yı 99 dolara satışa sürdüğünde, ansiklopedinin satışları azalmaya başlamış. 2001’de Wikipedia büyüme başladığında, ansiklopedinin yıllık satışları 30-40 binler civarındaymıs. 2008’de onlara ilk tokadı atan Microsoft Encarta kapandığında, satışlar artık 15 – 20 bin aralığına düşmüş. Bu sene de artık basılmayacağı açıklanmış. Peki, bu hareketi 2012’de değil, 1993’de yapmış olsalardı acaba neler değişirdi? Herhalde hayatımıza Wikipedia girmezdi veya girse bile daha değişik bir boyutta olurdu. Britanika Ansiklopedileri dünyanın bir numaralı bilgi kaynağı olabilirdi. Bence 244 senelik bir şirketi bir anda yeniden yaratmış olurlardı. Her neyse, bence büyük bir fırsat kaçmış oldu ve Britanika yönetimi 20 sene boyunca kendini kandırdı (“bu değişim bizi etkilemez…” “son 244 senede neler gördük neler”… gibi).

***

eTicaretin en çok değiştirdiği sektör ise perakende sektörü. Ve değişimin daha başındayız:

Eskiden bir dükkana gidip istediğiniz ürünü almak dışında bir alternatifiniz yoktu. Bugün öğle arasında internet üzerinden istediğiniz ürünü satın alıyorsunuz. Beğenmezseniz, istediğiniz gibi iade ediyorsunuz. Dükkandaki satıcının önemi azalıyor, ama internet sitesindeki tavsiyeler ön plana çıkıyor. Birde bu satın almayı perakendecinin sitesinden değil, genelde bu ürün grubunu satan bir eTicaret şirketinden yapıyorsunuz (biz de bunlara dikey eTicaret sitesi diyiyoruz). Örnekleri çok var: Zappos, Zizigo ve nice başkaları.

***

Eskiden olduğu gibi Window Shopping için sokaklarda ve AVM’ler gezmenize gerek kalmadı. İlham kazanmak istiyorsanız, bu gezintiyi internet üzerinden yapmanız çok kolay (One Kings Lane, Fab ve nice başkaları).

***

 

Eskiden indirim kuponlarınızı bir yerlerden biriktirip indirim almaya çalışıyordunuz. Bugün Grup Satınalma sitelerinden indirim satın alabiliyorsunuz (Groupon, Grupfoni, Grupanya ve nice başkaları).

***

 

Eskiden fiyatları kıyaslamak için dükkan dükkan geziyordunuz. Bugün ise fiyatları kıyaslamak her zamankinden daha kolay. Özellikle elektronik ürünler için (Ucuzu, Akakçe, Cimri ve nice başkaları).

***

 

Eskiden sezon sonunda indirimleri yakalamak için uzun kuyruklarda beklerdiniz. Bugün internette, her gün bir iyi bir indirim yakalama fırsatına sahipsiniz (Vente Privee, Markafoni ve nice başkaları).

***

 

Eskiden beğendiğiniz bir ürünü üç – beş arkadaşınıza anlatırken, taş çatlasa ofisteki insanlarla paylaşabilirken, bugün paylaşmak kadar kolay bir şey yok. İster yorumla, ister sadece görsel olarak (Instagr.am, Pinterest, Facebook ve nice başkaları).

***

Eskiden çok özel ürünler için eşe dosta sorulurdu, bir usta aranırdı. Bugün ise tamamiyle bireysel üretim yapabilen yapılar hızla çoğalıyorlar (Shapeways, Zazzle ve nice başkaları).

***

 

Eskiden nakit ve kredi kartıyla ödenirdi. Yakında ise alternatif ödeme sistemleri Türkiye’de de hayatımıza girecek, yurtdışında çok daha ileri noktalardalar. Ödememiz tarzımız bile değişik olacak (Square ve nice başkaları).

***

Perakende sektörü bu değişime daha yeterli olacak stratejiler üretmedi. Durumları Basın Yayın gruplarının eski durumuna benziyor: Herkes gazetelerin offline reklamlardan gelen gelirlerinin azaldığını ve bunların online tarafta telafi edilmesi gerekliliğini anlamıştı. Bu nedenle Basın Yayın grupları genelde Araba, Emlak ve Kariyer sitelerini ya kurmuşlar ya da satın almışlardır. Böylece ilanlar hem gazetede hem de aynı anda online sitede çıkar. Sonuç olarak Basın Yayın grupları gelirlerini telafi edip, geliştirmişlerdir. Medya tarafı sanki içinde bulunduğu durumu çözmüş gibi duruyor, özellikle yurtdışındakiler.

Peki Perakende? Perakendede benzeri çözümler daha göremiyorum. İstisnalar kaideyi bozmuyor tabii: Dünya çapında Walmart ilginç deneyler yapıyor ve offline / online dünyaların kesiştiği noktalarda neler yapılabileceğini deniyor. Otto gibi büyük grupların senelerdir sürdürdüğü ve başarılı internet yatırımları var.

Dünyada gördüğümüz güzel örnekleri daha Türkiye’de göremiyoruz. Türk perakendesinin son iki senede uyguladığı temel strateji ise şöyledir: başarılı internet iş modellerini kendi bünyelerinde kurup, hem internete hem de kendilerine rekabet yapmaktı. Kendi bünyesinde kurmayanlar ise, ortaklaşa bir şekilde eTicarete girdiler. Bu yapılar kısa vadeli herkese bir heyecan verdi ama perakende kendisine ve piyasalara yenilikçi birşey katmamış oldu.

Onun dışında, genelde Türk perakendesinin eTicaret’teki indirimli alanlara kaydığını görüyorum. Burada da istisnalar kaideyi bozmuyor: Mesela Beymen’in internet sitesi sezon ürünlerini servis ve stil unsurlarını ön planda tutarak, satışa sunuyor. EnModa ve benzerleri de var ama bunlar genelde bağımsız internet grupları ve girişimcileri tarafından hayata geçirilen yapılar. Hadi onu geçtim, en büyük markalarımızın bile daha kendi satış yaptığı siteleri yok veya yapım aşamasında.
Perakende sektörü ne yapmalı? eTicaretin içinden biri olarak beş tavsiye paylaşmak istiyorum:

1. Kendi sitenizi mutlaka kurun. Sitenin bir satış noktasından çok, bir imaj ve müşteriye dokunma noktası olacağı beklentisiyle yaklaşın. Örnek olarak Nike.com’u vereyim. Belki tek bir markanın yarattığı aldığı trafik açısından dünyanın en başarılı sitesi. Tüm güzelliğine ve trafiğine rağmen, zappos.com’da satılan Nike markalı ayakkabı sayısı daha yüksek. Neden? Zappos.com en geniş ayakkabı seçeneğini sunan, tamamiyle satış odaklı bir site.

2. Mevcut internet siteleriyle işbirliğine girin. Birinci maddedeki Zappos örneğinden yola çıkarak, değişik satış kanallarında olun. Nike hem kendi sitesinde ürünleri satışa sunuyor, hemde Zappos.com ile çalışıyor. Multi-channel dedikleri bu oluyor. Bunu yaparken, bir konuda çok dikkatli olmak gerekiyor. Multi-channel herkesle çalışmak demek değil. Ayakkabı örneğinden gidelim: Nike, Zappos.com ve aynı servis kalitesini sunanlarla beraber çalışıyor. Yani sitedeki iade şartları nasıl, telefonla ulaşım nasıl, kaç günde gönderiyor, sizin ürünlerin resimleri nasıl çekiliyor vs. Bence her (moda) perakendecisi kendi kalite çizgisini belirlemeli ve bunu uygulamalı. Mesela kiminle çalışırsanız, çalışın bu dikey eTicaret sitesinin en fazla 48 saat içinde gönderim yapması, en az 30 gün iade kabul etmesi VE 7/24 telefon üzerinden ulaşılabilir olması şartlarını aramanızı öneririm.

3. eTicaret işinizi diğer işlerden ayırın. Bu çok önemli – zira şirketiniz son senelerde dükkan açarak, üretim yaparak büyüdüyse, bu deneyimleri eTicarette kullanamayacaksınız demek. eTicaret’ten sorumlu liderin kesinlikle ana işten sorumlu yönetime bağlı olmaması lazım. eTicaret liderinin sizin ana işinizdeki Genel Müdüre değil, Yönetim Kuruluna raporlaması daha doğru olacaktır. Zaten beş ila yedi sene sonra, satışlarınızın büyük bir bölümü online satışlardan gelecek :)… (buna inanmıyorsanız, baştaki Britanika Ansiklopedisi hikayesini bir daha okuyun. Onlar da inanmıyordu).

4. eTicaret yaparken kendi sitenizi kurmakla işin bittiğine inanmayın. Asıl ondan sonra başlıyorsunuz. Zaten tek hedef kendi sitenizi kurmak değil. Mevcut siteler üzerinden satış yapabileceğiniz gibi, mevcut ve başarılı yapılara ortak olabilirsiniz. Mevcut ve başarılı yapılara ortak olmak yüksek yatırımlar gerektiriyor. Bunun alternatifi ufak ve genç şirketlere girmek. Bu alanda değerlendirmeler çok daha düşük oluyor. Risk profili ise ciddi bir şekilde yükseliyor. Herkesin değişik zamanlarda değişik ihtiyaçları olabilir ve bunlar için değişik ortaklık veya işbirliği modelleri söz konusu olabilir.
Uzun vadeli düşünerek, bir eTicaret stratejisi geliştirmek gerekiyor: kendi sitenizin hedefleri ve ona göre beklentileri, ortaklıklar veya işbirlikleri üzerinde kendi grubunuza katma değer sağlamanız ve bunlara ne kadar bütçe sunabileceğiniz ön planda olmalı.

5. eTicaret ve perakendenin kesiştiği noktada bir çok yenilik ve geliştirme sizleri bekliyor olacak. Bu yeniliklerin güzelliği, heryerde çalışmış olsa da sizin ürünleriniz, sizin yapınız ve sizin sitenizde başarılı olup, olmayacağı. Hediye kuponu konusunda Wrapp belki yeni bir dönem açabilir. Müşteri derginiz varsa, Flipboard doğru erişim kanalı olabilir. Mağazanızdaki müziği CD olarak satıyorsanız, Spotify’da olmasını sağlamanız önemli oluyor. Dev panolar yerine, bu panolarda sergilediğiniz ikonları, insanları 3 boyutlu animasyon ile hayata geçirin. Neden bir Freddie Mercury sizin mağazanızda (ve sitenizde) dans etmesin? Mobil stratejinizi geliştirin. Belki kendi siteniz kadar önemli bir boyut. Mobil strateji geliştirirken, üç sene sonrasını düşünerekten, geliştirin.
Değişimin önünde durulması imkansız. İnternet ve eTicaret’in karşısında durmakta imkansız. Hiçbir şey yapmadan durmak ise, karşısında durmaktan beter. Türk perakendesi son yirmi senede inanılmaz başarılara imza attı. Yüzlerce yeni satış noktası açtı. Türkiye’de durmadı, başarısını önce çevremizdeki ülkelere ondan sonra da dünyanın en uzak köşesine kadar taşıdı. eTicaret konusunda da aynı ivme ve coşkuyla başarı hikayeleri yazmaya devam edeceğinden hiç kuşkum yok. Bunu yaparken, yukarıdaki “eTicaretin içinden birinin” bakış açısı umarım yararlı olur.

eTicaret büyük bir pasta olacak ama daha hep beraber büyütmemiz gerek.

YORUMLAR

  1. cheapsunglassesoutlet

    I’ve been exploring for a little bit for any high-quality articles or weblog posts on this sort of area . Exploring in Yahoo I ultimately stumbled upon this website. Studying this info So i am glad to show that I have a very just right uncanny feeling I found out exactly what I needed. I so much definitely will make certain to don?t put out of your mind this website and provides it a look on a constant basis|regularly}.

  2. wiz khalifa sunglasses

    I know this site offers quality depending posts and other information, is there any other site which offers these kinds of data in quality?

  3. solsticesunglasses.com

    excellent issues altogether, you just won emblem new|a new} reader. What might you suggest about your post that you just made a few days in the past? Any sure?

  4. wholesaleoakleys

    Thanks for another informative blog. Where else may just I get that type of info written in such an ideal method? I’ve a project that I am just now working on, and I’ve been on the look out for such info.

  5. solsticesunglassesoutlet

    great issues altogether, you just received a logo new|a new} reader. What would you suggest about your submit that you just made some days ago? Any positive?

  6. aldo sunglasses

    This post offers clear idea in support of the new users of blogging, that really how to do blogging and site-building.

  7. oakley mars

    You could definitely see your skills in the article you write. The world hopes for even more passionate writers such as you who aren’t afraid to mention how they believe. Always follow your heart.

  8. rokstarr sunglasses

    Hello There. I discovered your weblog using msn. That is a really smartly written article. I’ll make sure to bookmark it and come back to learn more of your helpful information. Thanks for the post. I’ll certainly return.

  9. oakley over the top

    I have learn some good stuff here. Certainly price bookmarking for revisiting. I wonder how so much effort you put to create the sort of magnificent informative site.

  10. giantvintagesunglasses

    Excellent post. I was checking continuously this weblog and I’m inspired! Extremely useful info particularly the closing section 🙂 I care for such information much. I was seeking this certain information for a very long time}. Thank you and good luck.

  11. solstice sunglasses boston

    Hello! I know this is kinda off topic however , I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest writing a blog post or vice-versa? My site goes over a lot of the same topics as yours and I believe we could greatly benefit from each other. If you might be interested feel free to shoot me an email. I look forward to hearing from you! Superb blog by the way!

  12. solstice sunglasses soho

    Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a little bit, but instead of that, this is excellent blog. A fantastic read. I’ll certainly be back.

  13. solsticesunglassescanada

    I think this is one of the most important information for me. And i am glad reading your article. But wanna remark on few general things, The web site style is ideal, the articles is really nice : D. Good job, cheers

  14. lady gaga sunglasses

    I’m extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to see a nice blog like this one nowadays.

  15. luminatorsunglasses

    If some one wishes expert view concerning blogging and site-building after that i recommend him/her to visit this webpage, Keep up the good work.

  16. solsticestores

    Hello! I know this is kinda off topic however I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest writing a blog article or vice-versa? My blog addresses a lot of the same subjects as yours and I believe we could greatly benefit from each other. If you’re interested feel free to send me an email. I look forward to hearing from you! Awesome blog by the way!

  17. sunglasshit

    hi!,I like your writing so so much! percentage we be in contact extra approximately your article on AOL? I require a specialist on this space to resolve my problem. Maybe that’s you! Looking ahead to see you.

  18. aM1aA

    204945 894066I came across this great from you out of sheer luck and never believe lucky enough to say also credit you for any job nicely done. 449452

  19. Yoga Clothes

    Hi there! I just want to give you a huge thumbs up for your great information you have right here on this post. I’ll be returning to your web site for more soon.

  20. Hollister Deutschland

    Her dramatic veil and the silver-jeweled embroidery that wrapped around the gown defining her dainty waist were very romantic touches and certainly made the gown feel much more special than your average strapless style.

  21. cheap gucci belts

    Additional mass-market shops will also be getting into the overall game. To satisfy need, the neighborhood department associated with

  22. miu miu sunglasses

    The jewelry company sponsored the festival for the 5th year in a row and offered their jewels to the award-winners and presenters. Who could say no, right? Only Octavia Spencer — who wore Neil Lane jewelry to accent her David Meister gown — and Michelle Williams — who wore Prada shoes, Forevermark's white and yellow gold diamond pave stacked bangles to accent her stunning embellished Miu Miu frock — were Cartier-free zones.

  23. celine luggage

    Getty Images; FOXStevie Nicks and Phillip Phillips Someone has a crush on Phillip Phillips, and that someone just so happens to be Stevie Nicks.our editor recommends’American Idol’ Burning Questions: Who’s Funnier, Heejun Han or Will.I.Am? How Serious Was Phillip Phillips’ Surgery? ‘American Idol’ Race: Phillip Phillips Leads Top 13 Finalists on TwitterIdol Hangover’s Top 5 Best (And Worst) Moments of the WeekTHR’s ‘Idol Hangover: Episode 4’ With ‘American Idol’s Pia Toscano, Erika Van Pelt, Michael Orland and Radio Disney’s Jake Whetter (Video)Pia Toscano on Erika Van Pelt Being Eliminated from American Idol

  24. Antonietta

    Kokinchak hopes the program. Mambo Sprouts caters to the noticeboard back at home?
    Manufacturer bed bath and beyond coupons 2013Target’s coupon policy with you. The app has alerts for when deals are underway with other couponers drool! These will be able to find the missing girl and uncover the circumstances of her disappearance before it’s
    too late?