Mobil Internet’in Önlenemeyen Yükselişi

Mobil web konusu senelerdir hepimizin konuştuğu bir konu. Son 6-7 senede herkes “mobil çok önemli olacak” cümlesini en azından bir kere kullanmıştı ama o beklenen “patlama” olmamıştı. 2006 senesinde eBay McKinsey’i mobil web konusunda bir araştırma yapması için görevlendirmişti. Sonuç tabii ki mobil web’in ne kadar büyük olacağıydı ama ondan sonrası hep “bekledim de gelmedin” oldu. Bu seneye kadar. Bu sene herşey değişmeye başladı:

2012’de ABD’de ilk defa smartphone ve tablet satışları PC ve laptop satışlarını geçti. Türkiye’de bu durum daha uzun süredir geçerliymiş (Süreyya Ciliv bunu DLD Bosphorus’ta yaptığı konuşmada söylemişti) ama ABD gibi gelir düzeyi çok daha yüksek olan bir ülkede bu bir kırılma noktası olarak kabul ediliyor.

Facebook’un üyelerinden 126 milyonu Facebook’u sadece mobil cihazlar üzerinden kullanıyor.

ABD’de mobil reklamların toplam reklamlara oranı %12’ye ulaştı. Yakında radyo’yu da geçecek. Türkiye için yeterli veri bulamadım ama gidişatın daha düşük bir seviyede aynı yönde olduğuna eminim:

Google’ın paylaştığı bir ilginç bilgi ise dünya’da her dakika aktive edilen smartphone sayısı yeni doğan bebeklerin üç katı olması.

Dünya’nın herhangi bir yerinden gelen tüm araştırmalar aynı şeyleri anlatıyor: Mobil kullanımı heryerde şimdiye kadar görülmemiş bir şekilde artıyor. Burada Almanya’dan bir örnek inceleyebilirsiniz.

Ericsson’un bir raporuna göre 2017’de

  • Dünya’daki insanların %85’i 3G kullanabilecek
  • Dünya’daki insanların %50’si 4G kullanabilecek
  • Smartphone sahiplerinin sayısı 3 milyarı bulacak
  • Dünya’daki mobil trafik hacmi 15 kat büyüyecek

Bu örneklerden gördüğünüz gibi, dünya’nın her yerinden gelen haberler uzun süredir beklediğimiz, hepimizin de böyle olacağını bildiğimiz bir dönemin başladığını gösteriyor: Mobil internet erişiminin altın dönemi başlıyor.

1995’te internet’te ilk eTicaret siteleri piyasaya çıkınca, herkes bunların birgün çok büyük olacağını biliyordu. Büyümeleri beş sene aldı ve hakikaten herkes tarafından para kazanan şirketler olarak kabul edilmeleri bir beş sene daha aldı (Amazon, eBay ve benzerleri). Mobil’deki olay daha değişik değil.

eTicaret şirketleri özellikle ABD’de büyürken, ilk on sene perakende dünyası bu gelişmeyi yerinde oturarak izledi. Bugün bile bir internet / eTicaret stratejisi olmayan perakende şirketleri mevcut. Mobil internet için bu nasıl olacak merak ediyorum. Bu sadece perakende şirketleri için geçerli değil, eticaret şirketleri dahil her şirket için geçerli. Mesela kendini yenileyemeyen bir eTicaret şirketi (bu genellemeye Amazon veya eBay dahil) mobil internet konusunda birşeyler yapmazsa, 3-4 sene sonra kaybolmaya mahkum olacak.

Merak ediyorum, Türkiye’de mobil strateji üretecek yeterli deneyim var mı? (yetenek olduğundan kuşkum yok) – ben şimdiye kadar Türkiye’de uygulanmış bir örnek bulamadım. ABD’de ise ana konu mobil internet stratejileri.

Eğer Türk internetinin 3-5 sene sonra hala heyecan veren bir pazar olmasını istiyorsak, mobil internet konusunda yapmamız gerekenler çok net:

  • Uygulanabilir mobil stratejiler,
  • Başarılı mobil internet örnekleri (özellikle kendini yenileyen şirket örnekleri) ve
  • Mobil teknolojiler konusunda yeterli yeteneğin yetişmesini sağlamak.

Daha herşey yeni başlıyor. Hiç birşey için geç değil. 

YORUMLAR

  1. Sina Afra

    Fırat, tabii ki yazdıklarına katılıyorum. Yetenek konusunda bir sorun yok ama eğer tam anlamda birseylerin gelişmesini istiyorsak, her şirketin bünyesinde mobil teknolojilere hakim insanların olması gerekli. Muhtemelen daha orada degiliz.
    Diğer konuya gelince – evet, mobil yakın zamanda 2-3 sene icinde ana satıs kanalı olacak. Su an %10 ciro yapan tek bir şirket var. O da mobil stratejiden ziyade ürünün cok mobile elverişli olmasından kaynaklı.

  2. Güven Toprak

    Sina Bey, Türkiye’den Global Çıkabilecek Bir Proje: http://www.asos.com gibi bir e-ticaret sitesi yapılabilirse çok müthiş olur, siteniz aracılığıyla herkese bildirmek istedim.

  3. Ozan Tatar

    Ellerinize sağlık Sina Bey.

    Yeterli yetenek konusunu ben de çok önemsiyorum. Bu konuda ilgili kurumlara (üniversiteler ve özel sektör) ciddi iş düşmekte. Üzücü olan binlerce insanın işsiz olduğu ülkemizde kimi alanlarda yetişmiş insan kaynağı bulunamaması.

    Fatih İşbecer’in %10 yorumunu ben de iyimser buluyorum. eBay’in 2011 ticaret hacmi 60 milyar $ seviyesindeydi. Bunun sadece 4 milyar $’ı mobil cihazlar üzerinden gerçekleşti. Yani toplam hacmin %6,6’sı…

    Türkiye’de e-ticaret sitelerinin mobil cihazlar üzerinden gerçekleşen hacimlerinin toplam hacimlerine oranını %1 ile %3 arasında alabiliriz diye düşünüyorum.

    İyi çalışmalar.

    Kaynak: http://www.ebayinc.com/content/press_release/20120118006605
    http://techcrunch.com/2012/01/12/ebay-forecasts-8b-in-mobile-commerce-volume-in-2012-paypal-will-reach-7b/

  4. Teknik Sorular

    Mobil ileride kesinlikle çok daha fazla kullanılacak. Ancak Facebook gibi bir dev bile mobil reklamlarda çok büyük bir başarı sağlayamadı. Bunun belki cihazların yeteri kadar kullanışlı olmamasına bağlayabiliriz. Mobil ticaretin de bu gibi sorunlar nedeni ile zorluklar yaşayacağını düşünüyorum.

  5. Cihan KAZLI

    Öncelikle bu güzel blog için teşekkür ederim. Güzel bir paylaşım. Bana kalırsa mobil webe göre daha zalim bir kullanıcı kitlesi yaratıyor. Mobil kullanıcıları uygulamalara ikinci bir şans vermeden ilk bug veya reklam ile birlikte uygulamayı hemen siliyorlar veya o uygulamayı yok sayıyorlar. Webte içeriğe odaklanan ziyaretçi istediği veriye Google aracılığıyla ulaştığından aradığı bilgiye ulaştığı sürece tasarım ve kullanım kolaylığını ve hatta online reklamı pek önemsemiyordu. Mobil kullanıcıları mobil bağlantı hızı , fiyatlaması ve kullanım zorluğu nedeniyle sorunsuz uygulama istiyorlar. Bunlar kusursuz uygulama dolayısıyla mükemmel tasarımcılar ve yazılımcılar anlamına geliyor ki bunu tecrübe eden biri olarak her yüz mobil uygulama geliştiriciden yalnızca 5 i gerçek mobil uygulama geliştirici ve çılgın fiyatlar telaffuz ediyorlar. Orta vadede sektöre deneyimli ve yetenekli yazılımcıların / tasarımcıların girmesi ile bunun dengeye oturması muhtemel. Tabi bu süre zarfında kullanıcıların mobil iştahı yitirilmez ise… Biz KAZLI olarak yine de geleceği mobilde görüyor esosyal.com projemiz ile mobilde çok şey değiştireceğimize inanıyoruz.

  6. Şükrü

    Hımmm, aga bu konu beni aşıyor 🙂 ama şu kadarını söyleyebilirim; yemeksepeti evet yüzde 10 lara ulaşmış ama sina bey’in dediği gibi iş modeli çok uygun, markafoni gibi gerçek e-ticaret sitelerinin, mobilden satış yüzdesi önümüzdeki yıllarda nereye kadar çıkabilir acaba? Açıkçası çok kayda değer noktalara gelebileceğini düşünmüyorum. Yani, telefon ekranından bir elbise ya da ayakkabının alım kararının pek zevk vereceğini zannetmiyorum, nihayetinde, alışveriş aynı zamanda bir haz olayı. İş modelinin uygunluğuna göre evet ciddi yüzdeler mümkün ama anahtar kelime önemli: iş modeli.
    Kafama, marketten ya da magazadan quar kodunu okutup, o ürünü en ucuza satan e-ticaret sitesinden alma sav’ı takılıyor tabii ki ama ucuz ucuz nereye kadar, sadece ucuz satarak ayakta kalınmazki. Zaten ucuz satmanın mantığında, o müşteriye başka ürün satma fikri yatıyor. Hal böyle olunca, sadece ucuz olduğu için gelen müşteriyi neden istesinki bi ticarethane. Sina bey saygılar 🙂

  7. keremkalkanci

    Aslında çoğumuz mobil internetin öneminin farkında olmakla beraber, yeni bir girişimci için standart bir web applikasyonunun mobile aktarımının da mali açıdan ciddi bir yük getirdiğinin de bilinci ile “mecbur değilsen ertele” modeli ile ilerlemeye çalışıyoruz. Mobil pazar bu kadar bölünmüş olmasaydı belki de herşey daha kolay olurdu. Şimdi bir IOS app, bir Android App ve eğer herşey mükemmel olsun diyorsak bir de Windows Phone için app yaparsak bunların maintenance’ı vs. derken iş hem mali hem de iş yükü açısından içinden çıkılmaz bir hal alacak. Girişimciler için ölçümlediğimiz mobil trafik yüzdesi 2 haneli bir rakama yaklaşana kadar olabildiğince mobil uyumlu bir site ile yola devam etmek yeni girişimciler için en mantıklısı sanırım…

  8. Teknik Sorular

    Son zamanlarda tablet ve akıllı cihazların atışları katlanarak artıyor. Pazar ne kadar zor da olsa mobil internetin kullanımının artacağı kesin görünüyor. Doğal olarak insanlar zamanla kullanımına da alışacaktır. Ancak bir alışveriş sitesinin mobilde de kullanılabilmesi için çok pratik olması gerekiyor.