Sign up with your email address to be the first to know about new products, VIP offers, blog features & more.

Hanzade Doğan: 2010 Değerlendirmesi

Posted on 0

2010; Türk İnternet sektörü için oldukça hareketli bir yıldı. Yüzlerce yeni site kuruldu, tüm yabancı fonlar ülkemizi ziyaret etti, melek yatırımcılar arttı. Toplam kullanıcı sayısı 35 milyona ulaştı. Türkiye internet kullanıcı sayısında, dünya 12’ciliğine yükseldi. Ancak bu hareket ve artan kullanıcı sayısı, internet ekonomisini beklenen ölçüde büyütemedi. Gerek internet reklam sektörü, gerekse internet üzerinden alışveriş oranları, Avrupa ortalamasının bir hayli gerisinde kalmaya devam etti. 2011’in, bu açıdan bir kırılma yılı olacağını ve özellikle internet üzerinden alışverişin, toplam alışveriş sektörü içindeki payının ciddi oranda artacağını tahmin ediyorum.

Internet reklam pastası, 2010’da %30’lara yakın büyüme ile, TV ve Outdoor’dan sonra en fazla büyüyen 3’cü mecra oldu. Ancak Google’ ın %50den fazla pay alması, internet yayıncılarının karlılıkları üzerinde baskı yapmaya devam etti. Gemius ve Comscore gibi ölçümleme şirketleri sektöre şeffaflık getirmeleri açısından çok önemli olmakla beraber, reklam pastasını büyütmek için yeterli değiller.

Arama bazlı reklam dışındaki pastanın büyümesi için, yayıncıların ve reklam satış networklerinin daha ciddi teknoloji yatırımları yapmaları gerekmekte. Davranışsal hedefleme gibi teknolojiler geliştirerek, envanterin optimum kullanılması ve ‘click through’ ratelerin arttırılması hedeflenmelidir. Türkçe içerik envanterinin hala çok küçük bir kısmı reklam taşımaktadır. Bu oranı arttırmak doğru teknoloji yatırımlarından ve işbirliklerinden geçiyor.
2010 yılında en hızlı büyüyen kategori, video ve mobil reklam oldu. 3G internetin yaygınlaşması, i-pad ve benzeri ürünlerin hızlı yükselişi, tüm internet şirketlerinin gözden kaçırmaması gereken trendler. Ancak bazları çok ufak olduğu için, henüz ciddi rakama ulaşamadılar. 2011’de video ve mobil reklam sektörünün, banner pazarının çok üstünde büyümesi bekleniyor.

Türk internet trafiğininin büyük bölümü haber, video ve oyun siteleri tarafından yaratılmaya devam etti. Dikey içerik sitelerinde boşluk olduğunu ve 2011 yılında bu yönde atılımlar olacağını düşünüyorum.

Yerleşik medya gruplarına baktığımız zaman, gazetelerin daha aktif olduğunu, TV sektörünün ise hala internete odaklanmadığını görüyoruz, TV reklam pastasının hızlı büyüme oranları, interneti bu sektör için çok marjinal kılıyor. Ancak, yıllardır konuşulan ‘convergence’ hikayesinin, geniş bant internet kullanımının artması ile nihayet gerçekleşeceği anlaşılıyor. TV sektörü doğru iş modelleri ile internet yatırımlarını hızlandırmalı.

Geçtiğimiz yıl, büyük gruplar arasından, Doğuş ve Hürriyet, internet yatırımları açısından öne çıktılar. Hürriyet Grubu’nun, yakala.co kuruluşunda uyguladığı, girişimci/yönetici ortak modelinin, sektörde yatırım yapmayı hedefleyen büyük gruplar için doğru bir model olduğuna inanıyorum.

2010 yılında da, izinsiz kullanılan içerik hem TV’ler, hem de yazılı basın için sorun teşkil etmeye devam etti. Önümüzdeki yıl, sektörün bu konuda gerekli hukuksal mücadeleyi vermesini bekliyorum.

E-ticaret, yayıncılık tarafından çok daha hareketli geçti. Markafoni’nin başı çektiği özel alışveriş sitelerinin sektöre yeni kullanıcı çektiğini düşünüyorum. Hepsiburada özellikle elektronik harici kategorilerde iyi bir büyüme oranı yakalayarak, Pazar liderliğini korudu.

Maalesef e-ticaret hakkında güvenilir bilgi edinmekte zorlanıyoruz. BKM sanal post rakamının 15milyar ile toplam kredi kartı harcamalarının %7’sine ulaştığını söylüyor. Ancak B2C ve C2C ticaret sitelerinin toplam cirolarının bu rakamın çok altında olduğunu tahmin ediyorum. Başbakanlık raporuna göre, internet kullanıcılarının sadece %15’i internetten alışveriş yapmış, demek ki toplamda 5milyon civarı bir kullanıcı havuzu mevcut. Sektörün ortak tanıtım çalışmaları yaparak bu sayıyı arttırması gerektiğini düşünüyorum.

2010 yılında en çok perakende sektörü internete odaklandı. Herhangi bir perakende şirketinin internet bacağı olmaması düşünülemez, dolayısı ile bu uyanışı çok yerinde buluyorum. Ancak perakende sektörü, kendi ürünleri için interneti nasıl doğru bir kanal olarak kullanmalı sorusuna odaklanmalı. Bence, öncelikleri, internet satışlarının toplam satışları içindeki payını arttırmak olmalıdır. Buna ulaşmadan, farklı modellere yatırım yapmak odak kaybetmelerine sebep olabilir.

2010 yılı hareketli bir yıl oldu. Bu hareket beni hem sevindirdi hem heyecanlandırdı. Ancak zaman zaman 2000 yılında aldığım havayı hissettim. Son 8 yıldır görmediğim kadar business plan gördüm. Yabancı yatırım fonlarından ülkeyi ziyaret etmeyen kalmadı, bazı duyduğum şirket değerlendirmelerinde matematiği tutturamadım… Ancak, uzunca bir aradan sonra, internet piyasasının canlanması, hem girişimcilerin hem yatırımcıların tekrar ilgi odağı haline gelmesi beni çok mutlu etti.

Umarım 2011, birçok yeniliğin yaşandığı, kapatılma ayıplarının tarih olduğu ve başarı hikayelerinin yazıldığı bir yıl olur.

Hanzade Doğan, Doğan Medya Grubu

8 Responses
  • Aykut İçöz
    Mart 1, 2011

    Güzel bilgilendirme, teşekkürler. Kullanıcı sayısını artması iyi bir gelişme, devam edecektir. Internet üzerinden alışverişin giderek artacağına, Internet ekonomisinin büyüyeceğine inanıyorum

  • sezer tekin
    Mart 29, 2011

    hanzade hanim karman corman olan dijital muzik sektoru hakkinda neden birseyler soyle(ye)miyormus.. kendisine bunu sormak lazim..

  • view
    Kasım 12, 2012

    Nice writing. I liked reading this article. If you like, check out my website.

  • provigil
    Mart 15, 2013

    j “>provigil cost, provigil for sale, http://www.inthedetailsblog.com/>

  • longchamp bags
    Haziran 21, 2013

    Its like you learn my mind! You seem to know a lot approximately this, such
    as you wrote the e-book in it or something. I think
    that you could do with some p.c. to pressure the message home a little bit, however other than that,
    that is wonderful blog. A fantastic read. I will certainly
    be back.